Door Peter van Druten

Motorrijden in plaats van de ketens van het moederschap

Schrijfster Threes Anna houdt van vaart. Letterlijk en figuurlijk. Met haar tweede literaire boreling onderstreept ze dat. Ze schreef het in vier weken. Hoofdpersoon Veronica Land in de roman 'Motormoeder' is niet in de wieg gelegd voor het moederschap in tegenstelling tot veel van haar vriendinnen en kennissen. Ze wordt in de loop van het verhaal beeldend kunstenaar en krijgt net als haar schepper een passie voor motorrijden. Die liefde is in volledige harmonie met de vorm van het verhaal. Vlotte dialogen worden afgewisseld met korte, filmische passages waarin de ontwikkeling van Veronica wordt geschetst. De lezer volgt haar zo'n veertig jaar, van haar kindertijd tot een vrouw die kiest voor de vrijheid als kunstenares in plaats van voor de ketens van het moederschap.
Threes Anna is geschoold als beeldend kunstenaar en verwierf eerder bekendheid als artistiek leider bij de theatergroep Dogtroep. In 2003 verscheen haar debuutroman 'De kus van de weduwe', een grotendeels autobiografische roman over het verwerkingsproces bij het verliezen van haar man. Voor het interview over haar nieuwe boek brengt de schrijfster een bezoek aan scholengemeenschap Spieringshoek in Schiedam. Ze heeft de school gebruikt als decor en vindt het leuk om er weer eens de sfeer te proeven. Enkele docenten die haar in de klas hebben gehad, ontvangen haar hartelijk en halen wat herinneringen op. ,,Threes was toen al een opvallende leerling, die van alles organiseerde en een duidelijke mening had.'
De school speelde in haar eigen leven een belangrijke rol, want ook haar zus en drie broers waren er leerling. Daarnaast was haar vader voorzitter van het schoolbestuur en gaf haar moeder er aardrijkskundeles. ,,Op de school mocht veel,' weet ze nog. ,,Er werden veel fancy fairs en feesten georganiseerd en iedereen rookte toen nog.' Tijdens een wandeling door de school verbaast ze zich over de inrichting van het gebouw. ,,Ongelooflijk zo weinig als er veranderd is in tegenstelling tot je eigen leven. Het is bijna dertig jaar gelden dat ik hier rondliep. In de tussentijd heb je in zoveel huizen gewoond, ben je op zoveel plekken geweest. En ook die docenten zijn er nog steeds. Volgens mij is het nog net zo'n leuke school als toen ik er zelf op zat. Ik heb hier de havo gedaan, ik was een gemiddelde leerling. Mijn belangstelling lag meer op het vlak van handvaardigheid. Het papier kon niet aangesleept worden. Na Spieringshoek heb ik de lerarenopleiding handvaardigheid en textiel gedaan en aansluitend de Rietveldacademie in Amsterdam. In die tijd ben ik uit deze omgeving verhuisd.' Die voorkeur voor handvaardigheid deelt ze met Veronica Land uit haar boek. Ook zij is al van jongsaf aan veel bezig met tekenen. Op latere leeftijd herbeleeft ze een deel van haar verleden door een serie schilderijen te maken van de monden die haar gekust hebben. Hiervoor maakt ze afspraken met de sympathieke en minder sympathieke personages uit haar verleden en beschrijft ze hun levens.'
Niet alleen de scholengemeenschap Spieringshoek is gebruikt als decor, ook het Emmaplein in Vlaardingen en de Maria Lagere School waar Threes Anna nog les kreeg van de nonnen. Maar het is haar niet te doen om een exacte beschrijving van die plekken, benadrukt ze. ,,Ik heb meer de sfeer van die plekken willen weergeven. Daarom heb ik ook de namen van straten en locaties veranderd. Ik heb volop uit de werkelijkheid geplukt, maar de realiteit volledig naar mijn hand gezet en personen gekneed tot types.'
Iets dat volgens Threes Anna wel honderd procent autobiografisch is, is het motorrijden. Ze rijdt net als Veronica op een BMW R 80 GS. Dat is ook de motor waarop de schrijfster op het omslag zit. En die afbeelding lijkt sterk op het beroemde omslag van 'Ik Jan Cremer'. ,,Om achteraf geen problemen te krijgen ben ik bij Cremer langs gegaan en heb hem om toestemming gevraagd. Ik belde aan, stelde me voor, legde uit waar ik voor kwam en hij vond het prima.'
Het motorrijden symboliseert haar hang naar vrijheid. Veronica weigert die vrijheid op te geven voor het moederschap. In het boek laat ze onder andere zien hoe saai en zwaar dat moederschap is en hoe veel mensen hun idealen opgeven. Maar toch heeft ze Veronica een zwakte gegeven: ,,Ze praat tegen haar motor alsof het een kind is. Dat zal ik zelf nooit doen. Mijn motor is gewoon een motor van metaal.'
Dat ze het boek in vier weken schreef is geen vanzelfsprekendheid. 'De kus van de weduwe' nam meer tijd in beslag en misschien zal dat ook voor haar volgende boek gelden. Het kwam vooral uit nijd vertelt ze. ,,Ik ben bezig met de opnames van een internationale speelfilm. In mei vorig jaar zou de film in preproductie gaan en in oktober zouden we gaan draaien, maar toen kwam Nederland niet met geld over de brug, waardoor de opnames weer werden vertraagd. Ik baalde toen zo en moest mijn creativiteit kwijt. Ik heb direct een huisje in Frankrijk gehuurd en heb vier weken lang van zes uur 's morgens tot zes uur 's avonds in totale concentratie zitten schrijven. Maar ik moet wel bekennen dat ik een half jaar materiaal heb verzameld voor het boek.'