recensieweb.nl

Review only in Dutch

Nederlands: 

recensieweb.nl
VISSEN EN EEN ANIMEERMEISJE
[13-12-06] Willeke Herwig-Donker bespreekt Threes Anna, De stille stad

'Ik had honger. Werken in het beste visrestaurant van de wereld had ik me heel anders voorgesteld. Tafels vol heerlijkheden en flessen droge witte wijn waren ver weg. Het oogde eerder als een sekte van schimmige personen in lichtblauwe kleren waar niemand mocht spreken en je met een lege maag naar bed moest.'

Rosa, de hoofdpersoon van De stille stad, komt naar Tokio om daar in de leer te gaan bij chef-kok Hon, een wereldberoemd visspecialist. Ze heeft zich van deze periode veel voorgesteld: naast de grote leermeester in de keuken staan, van hem leren over het bereiden van vissen, maar vooral: hem de geheime recepten ontfutselen waarmee hij zijn visgerechten die onweerstaanbare smaak weet te geven. Dat verloopt echter niet zo gemakkelijk als zij had verwacht. Bij haar aankomst in het restaurant merkt Rosa al snel dat er niemand is die haar kan verstaan. Niemand spreekt Engels en zij spreekt geen Japans. Dat probleem beperkt zich helaas niet tot het restaurant: niemand in Tokio lijkt Engels te beheersen. Door dit voortdurende onvermogen tot communiceren vereenzaamt Rosa. Het is een eenzaamheid die door het hele boek heen voelbaar is. De beklemming van het niet begrijpen en niet begrepen worden doet je des te meer beseffen hoe belangrijk talige communicatie is. Rosa's verwondering, verwarring en wanhoop wanneer alles zo anders loopt dan ze had verwacht, zijn levensecht en realistisch beschreven.

Bovenop het taalprobleem krijgt ze nog eens een grote teleurstelling te verwerken als blijkt dat ze ook niet naast Meneer Hon in de keuken mag staan. Ze mag alleen toekijken hoe de vissen worden schoongemaakt. Pas na enkele dagen krijgt ze toestemming om mee te helpen de kleinste visjes schoon te maken, maar meer zit er voorlopig niet in. Rosa heeft desondanks een diep respect, bijna aanbidding, voor Meneer Hon. Al zijn handelingen drinkt ze in, hoewel ze zijn woorden niet kan verstaan. Wanneer hij zelf in de keuken komt en een vis snijdt, bekijkt ze hem alsof hij een priester is die een offerdier slacht.
Na een korte tijd raakt ze financieel aan de grond omdat ze niets met haar werk verdient. Om rond te komen wordt ze een animeermeisje in een nachtclub. Dan ontdekt ze pas wat Meneer Hon eigenlijk van haar verwacht.
Threes Anna heeft een dwingende stijl. Ze schrijft filmisch, waardoor je als lezer het idee hebt dat je naast Rosa staat en alles ziet wat zij ziet. De omgeving wordt gedetailleerd beschreven.
'De lift was aan alle zijden bekleed met donkere spiegels. De deur schoof geruisloos open en we betraden een gang met hoogpolig vloerkleed. Hier waren vier deuren, stuk voor stuk voorzien van een zilveren of gouden plakkaat met een naam erop.'
Met een zo detailrijke schrijfstijl riskeert een auteur dat de vaart uit het verhaal verdwijnt. Dat dat niet hoeft te gebeuren, bewijst De stille stad.
'Opeens was iedereen aan het roepen en wijzen. De deur vloog open en de Snor kwam binnen. Met grote stappen liep hij op me af. Ik stamelde dat Meneer Hon het goed had gevonden, dat ik het gevraagd had, dat iedereen op een dag mocht doorschuiven, dus waarom ik niet, dat ik de les van Meneer Hon niet was vergeten, dat ik wist hoe je makreel moest schoonmaken, dat- de Snor strekte zijn hand uit naar de vis. Ik had niets verkeerds gedaan. Ik schreeuwde.'
Naast bovengenoemde kwaliteiten heeft De stille stad er nog één: het belicht een uiterst actuele problematiek. Denk maar aan de honderden asielzoekers die naar Nederland komen en hier wonen zonder de Nederlandse taal te kennen. Vooral vrouwen raken daardoor in een eenzaamheid die haast niet te doorbreken is en die vergelijkbaar is met de positie van Rosa.

De roman van Threes Anna is actueel, pakkend en goed geschreven. Het verhaal houdt je vast en blijft nog dagen in je hoofd hangen. De vissen en het animeermeisje overtuigen je ervan dat absolute eenzaamheid een van de verschrikkelijkste ervaringen is die je kunt hebben.